De Waag

De Waag is het oudste niet-religieuze gebouw van Amsterdam, gebouwd rond 1488 als Sint Antoniespoort, de oostelijke poort in de middeleeuwse stadsmuur.

Toen de stad in de vroege 17e eeuw zijn muur ontgroeide, verloor de poort zijn verdedigingsfunctie; het plein ervoor werd de Nieuwmarkt en het gebouw werd ingericht als stadsweegplaats ('Waag'). Boven bouwde het chirurgijnsgilde een anatomisch theater — de ruimte waar Rembrandts Anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp zich afspeelde.

Vandaag huist op de begane grond een bij honderden kaarsen verlicht restaurant; de bovenverdiepingen worden door culturele en onderzoeksorganisaties gebruikt. De buitenkant is een openbaar monument op het altijd toegankelijke plein.

Als je het metselwerk van dichtbij bekijkt, ontdek je sporen van de ambachtslieden die hier werkten. Het metselaarsgilde liet in de muren proeven van vakmanschap achter: sierlijke patronen en ingewikkeld gemetselde onderdelen waarmee metselaars hun kunnen toonden. Vanaf de andere kant van het plein vallen zulke details nauwelijks op. Loop daarom rustig langs de gevels en let ook op de gilde-ingangen en gebeeldhouwde versieringen. Zo krijgt het stoere bouwwerk een menselijker verhaal, met aandacht voor het dagelijkse werk van zijn vroegere gebruikers.

Tijdens een rondje om het gebouw zie je hoe het silhouet verandert: telkens komen andere torens, dakvlakken en omliggende gevels in beeld. Je hoeft je wandeling daarna niet op het plein te beëindigen. Via de Zeedijk loop je langs winkels en restaurants verder de oude binnenstad in. Kies je voor de Kloveniersburgwal, dan verruil je het plein voor een wandeling langs het water. Zo verbind je een bezoek aan De Waag vanzelf met de straten en grachten eromheen.